Czym zewnętrznie otoczone są nerki?
Torebką włóknistą.
Którędy krew do filtracji dostaje się do nerek?
Przez tętnice nerkowe.
Którędy przefiltrowana krew opuszcza nerki?
Żyłami nerkowymi.
Jak nerki regulują objętość płynu zewnątrzkomórkowego (ECF)?
Poprzez resorpcję i wydalanie NaCl oraz wody.
Wymień 5 głównych jonów/substancji, których stężenie w osoczu regulują nerki.
Na+, K+, Cl-, H+, Ca2+ oraz fosforany.
Gdzie dokładnie zachodzi regulacja osmolarności osocza w nerkach?
W kanalikach zbiorczych (CD).
Jaki mechanizm molekularny odpowiada za regulację osmolarności w kanalikach zbiorczych?
Otwieranie i zamykanie kanałów wodnych – akwaporyn.
Z jakiego procesu metabolicznego pochodzi mocznik wydalany przez nerki?
Z metabolizmu białek.
Z czego powstaje kreatynina usuwana przez nerki?
Z metabolizmu mięśni.
Który produkt rozpadu hemoglobiny jest usuwany przez nerki?
Bilirubina.
Kwas moczowy to produkt rozpadu czego?
Kwasów nukleinowych.
Jaki hormon produkowany przez nerki stymuluje produkcję erytrocytów?
Erytropoetyna (EPO).
Jaką funkcję pełni renina wydzielana przez nerki?
To enzym proteolityczny przekształcający angiotensynogen w angiotensynę I.
W jaką aktywną formę nerki przekształcają witaminę D?
W 1,25-dihydroksywitaminę D.
Na czym polega proces amoniogenezy w nerkach?
Na wytwarzaniu amoniaku (NH3) w celu zachowania równowagi kwasowo-zasadowej.
Z jakiego związku nerki mogą przeprowadzać glukoneogenezę?
Z glutaminianu.
Z czego składa się ciałko nerkowe?
Z kłębuszka naczyniowego i torebki Bowmana.
Gdzie w nerce znajdują się ciałka nerkowe?
W korze nerkowej.
Jakie struktury anatomiczne tworzą rdzeń nerki?
Piramidy rdzeniowe.
Co znajduje się w rdzeniu nerki (elementy nefronu)?
Pętle Henlego oraz kanaliki zbiorcze.
Podaj kolejność dróg odprowadzających mocz (od piramid do wydalenia).
Piramidy rdzeniowe -> Kielichy mniejsze -> Kielichy większe -> Moczowód -> Pęcherz moczowy -> Cewka moczowa.
Z jakich dwóch głównych elementów składa się nefron?
Z ciałka nerkowego oraz kanalików nerkowych.
Co wchodzi w skład ciałka nerkowego?
Kłębuszek naczyniowy i torebka Bowmana.
Ile nefronów znajduje się średnio w jednej nerce?
Ponad milion.
Jaki procent wszystkich nefronów stanowią nefrony korowe?
Około 80%.
Który rodzaj nefronów posiada długie pętle Henlego?
Nefrony rdzeniowe (głębokie).
Jaka jest główna funkcja nefronów rdzeniowych?
Mechanizm zagęszczania moczu (resorpcja wody i Na+).
W którym typie nefronów dominuje zwrotne wchłanianie Na+?
W nefronach korowych (powierzchownych).
Wymień po kolei segmenty kanalika proksymalnego.
Segment S1 (kręty), segmenty S2 i S3 (prosty).
Co oznacza skrót TALH w budowie nefronu?
Część gruba ramienia wstępującego pętli Henlego (Thick Ascending Limb of Henle).
Podaj pełną drogę przepływu płynu od kłębuszka do kanalika zbiorczego.
Kłębuszek -> Kanalik proksymalny (S1-S3) -> Ramię zstępujące pętli Henlego -> Część cienka ramienia wstępującego -> Część gruba ramienia wstępującego (TALH) -> Kanalik kręty dystalny -> Kanalik zbiorczy.
Zdefiniuj proces filtracji w nefronie.
Przechodzenie płynu i substancji z kłębuszka (osocza) do wnętrza kanalików.
Czym jest reabsorpcja (wchłanianie zwrotne)?
Transport substancji z kanalików z powrotem do krwi (naczyń okołokanalikowych).
Na czym polega proces sekrecji (wydzielania)?
Transport substancji z krwi bezpośrednio do płynu kanalikowego.
Wymień 3 substancje endogenne podlegające wydzielaniu w nefronie.
K+, H+, kreatynina (także norepinefryna, dopamina).
Wymień 3 substancje egzogenne (obce) wydzielane do kanalików.
Para-aminohipuran (PAH), kwas salicylowy, penicylina.
Co składa się na proces ekskrecji (wydalania)?
Usuwanie nadmiaru płynów, elektrolitów, mocznika, bilirubiny oraz jonów wodoru (H+).
Co jest głównym zadaniem kłębuszka nerkowego?
Filtracja krwi i wytwarzanie ultrafiltratu osocza.
Z jakich dwóch warstw komórkowych składa się bariera filtracyjna?
Ze śródłonka z okienkami oraz podocytów.
Jaką rolę w selektywności bariery pełni ładunek elektryczny?
Błona podstawna i podocyty są naładowane ujemnie, co odpycha ujemnie naładowane białka osocza.
Jaką funkcję pełnią komórki mezangialne?
Funkcję podporową oraz regulację powierzchni filtracyjnej (przez skurcz).
Która tętniczka doprowadza krew do kłębuszka?
Tętniczka doprowadzająca.
Co oznacza skrót GFR?
Wskaźnik filtracji kłębuszkowej (Glomerular Filtration Rate).
Gdzie dokładnie znajdują się komórki plamki gęstej (macula densa)?
W dystalnym kanaliku krętym.
Co rejestrują komórki plamki gęstej?
Natężenie przepływu płynu oraz ilość sodu (Na+) dostarczanego do nefronu dystalnego.
Przez jakie receptory komórki plamki gęstej odbierają sygnały adrenergiczne?
Przez receptory beta-1.
Gdzie zlokalizowane są komórki przykłębuszkowe (JG)?
W ścianie tętniczki doprowadzającej.
Jaki enzym wydzielają komórki przykłębuszkowe (JG)?
Reninę.
Do czego prowadzi pogrubienie błon podstawnych w kłębuszkach?
Do zwężenia naczyń włosowatych, spadku GFR i zaburzenia bariery filtracyjnej.
Czym objawia się uszkodzenie bariery filtracyjnej w moczu?
Białkomoczem (obecność białek) oraz krwiomoczem (obecność krwinek).
Jakie dwa główne mechanizmy decydują o selektywności bariery kłębuszkowej?
Wielkość cząsteczek (fizyczna blokada) oraz ładunek elektryczny.
Która z sił Starlinga jest główną siłą sprzyjającą filtracji?
Ciśnienie hydrostatyczne kapilar kłębuszka (HPgc).
Co robi ciśnienie onkotyczne kapilar kłębuszka (pigc)?
Hamuje filtrację (zatrzymuje płyn w naczyniu).
Jaką wartość zwykle przyjmuje ciśnienie onkotyczne przestrzeni Bowmana?
Zwykle wynosi 0 (białka nie są filtrowane).
Podaj wzór na ciśnienie filtracyjne netto (NFP).
NFP = HPgc - (HPbs + pigc)
Podaj wzór na GFR.
GFR = Kf * [HPgc - (HPbs + pigc)]
Jaki jest prawidłowy zakres GFR u dorosłego?
Ok. 100–125 ml/min.
W jakim zakresie MAP GFR pozostaje stały?
MAP 80–180 mm Hg.
Dzięki czemu HPgc nie spada znacząco na końcu kapilary?
Dzięki tętniczce odprowadzającej, która skurczem utrzymuje wysokie ciśnienie.
Jak kamienie nerkowe wpływają na GFR?
Zwiększają ciśnienie hydrostatyczne w przestrzeni Bowmana (HPbs), co obniża GFR.
Jaki jest główny cel mechanizmów autoregulacji nerek?
Utrzymanie stałego GFR mimo zmian ciśnienia tętniczego krwi.
Na czym polega mechanizm miogenny?
Na skurczu naczyń w odpowiedzi na ich rozciąganie (wzrost ciśnienia).
Jaka struktura odpowiada za sprzężenie zwrotne TGF?
Aparat przykłębuszkowy (komórki plamki gęstej).
Jak reaguje nefron na niską podaż NaCl w kanaliku dystalnym?
Rozszerza tętniczkę doprowadzającą, zwiększa GFR i uwalnia reninę.
Jaką rolę pełnią wewnątrznerkowe prostaglandyny?
Działają naczyniorozszerzająco i chronią nerkę przed niedokrwieniem (przez AngII).
Którą tętniczkę silniej obkurcza Angiotensyna II?
Tętniczkę odprowadzającą.
Jak ANP wpływa na GFR?
Powoduje wzrost GFR (rozszerza doprowadzające, zwęża odprowadzające).
Co aktywuje układ RAAS?
Niski przepływ krwi lub spadek ciśnienia tętniczego.
Jak pobudzenie układu współczulnego wpływa na GFR?
Powoduje silne zwężenie obu tętniczek, co znacznie zmniejsza GFR.
Jaki jon jest główną siłą napędową wchłaniania zwrotnego w nefronie?
Sód (Na+).
Gdzie w komórce kanalika znajduje znajduje się pompa Na+/K+?
W błonie podstawno-bocznej.
Jaki procent wody i sodu ulega reabsorpcji w kanaliku proksymalnym (PT)?
65–70%.
Który segment nefronu jest przepuszczalny dla wody, ale nie dla substancji?
Ramię zstępujące pętli Henlego.
Który segment nefronu odpowiada za rozcieńczanie płynu kanalikowego?
Ramię wstępujące grube (TALH).
Gdzie działają diuretyki pętlowe (np. furosemid)?
W części grubej ramienia wstępującego pętli Henlego (TALH).
Jaki transporter blokują diuretyki pętlowe?
Transportery NKCC-2.
Gdzie działają diuretyki tiazydowe?
W kanaliku dystalnym (DT).
Gdzie działa amiloryd i jakie kanały blokuje?
W końcowym DT i kanaliku zbiorczym
Dlaczego amiloryd jest diuretykiem oszczędzającym potas?
Blokując ENaC, pośrednio hamuje wydalanie potasu.
Jakie jest ryzyko przy stosowaniu furosemidu lub tiazydów?
Ryzyko utraty potasu (K+) z moczem.
Gdzie w nefronie zachodzi reabsorpcja glukozy?
W kanalikach proksymalnych (PT).
Czy transport glukozy przez SGLT zależy od insuliny?
Nie, jest niezależny od insuliny.
Co to jest transport maksymalny (Tm)?
Maksymalna wydolność transportowa nefronu przy pełnym wysyceniu przenośników.
Zdefiniuj próg nerkowy dla glukozy.
Stężenie w osoczu, przy którym ładunek przefiltrowany zrównuje się z Tm.
Jak nazywa się obecność glukozy w moczu?
Glikozuria.
Jaki jest główny cel reabsorpcji wodorowęglanów (HCO3-)?
Utrzymanie prawidłowej równowagi kwasowo-zasadowej (pH).
Jaki enzym jest niezbędny do reabsorpcji wodorowęglanów?
Anhydraza węglanowa (CA).
Jaki segment odpowiada za 80% reabsorpcji wodorowęglanów?
Kanalik proksymalny (PT).
W jakim zakresie musi być utrzymywane stężenie potasu w osoczu?
3,5–5 mEq/l.
Które komórki odpowiadają za wydzielanie (sekrecję) potasu?
Komórki główne (Principal cells).
Za co odpowiadają komórki wstawkowe alfa?
Za reabsorpcję (wchłanianie zwrotne) potasu.
Dlaczego kwasica sprzyja hiperkaliemii?
Bo pompa H+/K+ w komórkach wstawkowych alfa wchłania potas przy wydalaniu kwasu.
Ile procent wapnia w osoczu ulega filtracji?
60% (wolny/zjonizowany).
Gdzie reabsorpcja wapnia jest regulowana przez PTH?
Jak PTH wpływa na fosforany w nerce?
Zmniejsza ich reabsorpcję (zwiększa wydalanie).
Z czego najczęściej składają się złogi w kamicy moczowej?
Ze szczawianu wapnia.
Jakie dwa mechanizmy odpowiadają za zagęszczanie moczu?
Wzmacniacz przeciwprądowy i wymiennik przeciwprądowy.
Jaką rolę pełni ADH (wazopresyna) w kanalikach zbiorczych?
Stymuluje wbudowywanie akwaporyn-2 (AQP-2), umożliwiając odzysk wody.
Co oznacza ujemny klirens wolnej wody (CH2O < 0)?
Wytwarzanie moczu zagęszczonego (oszczędzanie wody).
Jaki jest cel „efektu pojedynczego” w TALH?
Stworzenie gradientu 200 mOsm/l między kanalikiem a tkanką śródmiąższową.
Co zwiększa reabsorpcję mocznika w rdzeniu?
Hormon ADH.
Jak ANP wpływa na nerkową gospodarkę sodową?
Zwiększa GFR i hamuje wchłanianie sodu (natriureza i diureza).
Jakie są normy pH krwi tętniczej?
7,35–7,45.
Czym charakteryzuje się kwasica metaboliczna?
pH < 7,35 i spadek stężenia wodorowęglanów (HCO3-).
Na czym polega kompensacja oddechowa w kwasicy?
Na hiperwentylacji (usuwanie CO2).
W jakich 3 formach nerki wydalają nadmiar kwasu H+?
Jako wolne jony, kwas miareczkowalny (TA) i jon amonowy (NH4+).
Dlaczego wymioty mogą prowadzić do zasadowicy metabolicznej?
Przez utratę kwasu solnego (HCl) i wzrost stężenia zasad w osoczu.
Co transportuje białko NKCC-2?
1 jon sodu (Na+), 1 jon potasu (K+) i 2 jony chlorkowe (2Cl-)
Gdzie dokładnie znajduje się NKCC-2?
W błonie luminalnej części grubej ramienia wstępującego pętli Henlego (TALH)
Czy TALH jest przepuszczalne dla wody?
Nie, jest całkowicie nieprzepuszczalne
Dlaczego TALH nazywamy segmentem rozcieńczającym?
Ponieważ usuwa z płynu sól (przez NKCC-2), zostawiając w środku wodę
Na jaki proces pozwala usunięcie soli przez NKCC-2 do śródmiąższu?
Na bierną reabsorpcję wody z ramienia zstępującego (zagęszczanie)
Główny cel działania naczyń prostych (Vasa Recta)
Utrzymanie gradientu osmotycznego w rdzeniu nerki (wymiennik)
Co dzieje się z solą w ramieniu zstępującym naczyń prostych?
Wnika do wnętrza naczyń ze słonego śródmiąższu
Co dzieje się z solą w ramieniu wstępującym naczyń prostych?
Wypływa z naczyń z powrotem do śródmiąższu
Co naczynia proste ostatecznie usuwają z rdzenia nerki?
Nadmiar odzyskanej wody (zapobiegają rozcieńczeniu gradientu)
Dlaczego przepływ krwi w vasa recta musi być powolny?
Aby umożliwić czas na wymianę soli i wody i nie wypłukać gradientu
Last changed7 days ago