Rodzaje synaps chemicznych w AUN
Cholinergiczne (uwalniają ACh) oraz adrenergiczne (uwalniają noradrenalinę, adrenalinę lub dopaminę).
Neuroprzekaźnik neuronów przedzwojowych AUN
Acetylocholina (ACh) – działa na receptory nikotynowe (N) w neuronie zazwojowym.
Neuroprzekaźnik zazwojowy w układzie przywspółczulnym
Acetylocholina (ACh) – działa na receptory muskarynowe (M).
Główne typy i lokalizacja receptorów muskarynowych
M1 (OUN), M2 (serce), M3 (gruczoły i mięśnie gładkie).
Neuroprzekaźniki zazwojowe w układzie współczulnym
Noradrenalina, adrenalina lub dopamina (działają na receptory alfa i beta).
Wrażliwość receptorów alfa i beta na katecholaminy
Alfa: większa na noradrenalinę
Mechanizm i skutek pobudzenia receptora alfa-1 (a1)
Wzrost IP3 -> wzrost wewnątrzkomórkowego Ca2+ -> skurcz naczyń, wzrost energii, hamowanie jelit.
Mechanizm i funkcja receptora alfa-2 (a2)
Spadek cAMP -> zamknięcie kanałów Ca2+. Kontroluje (hamuje) wychwyt zwrotny noradrenaliny.
Mechanizm i skutek pobudzenia receptora beta-1 (b1)
Wzrost cAMP -> większy napływ Ca2+ -> wzrost siły i częstości skurczów serca.
Mechanizm i skutek pobudzenia receptora beta-2 (b2) wg tekstu
Spadek cAMP -> mniejszy napływ Ca2+ -> rozszerzenie oskrzeli, naczyń i rozluźnienie mięśni gładkich.
Strefy budowy neuronu i ich funkcje
Dendryty (odbiór sygnału), Ciało/Soma (synteza białek), Akson (przewodzenie), Zakończenia (komunikacja/synapsa).
Transport postępujący vs wsteczny w aksonie
Postępujący (anterogradowy): nowe białka do zakończeń. Wsteczny (retrogradowy): zużyte elementy do somy/lizosomów.
Dywergencja vs Konwergencja w OUN
Dywergencja: 1 akson pobudza wiele neuronów. Konwergencja: wiele sygnałów zbiega się na 1 komórce.
Miejsce powstawania potencjału czynnościowego i jego prędkość
Wzgórek aksonowy (strefa inicjacji)
Potencjał spoczynkowy i rola kanałów bramkowanych napięciem
Wynosi ok. -70 mV
Stany kanałów sodowych (Na+) bramkowanych napięciem
Zamknięty, otwarty, inaktywowany (zamknięty nieaktywny).
Potencjał progowy (krytyczny) dla kanałów Na+
Wynosi ok. -50 mV
Zasada "wszystko albo nic" w potencjale czynnościowym
Amplituda jest stała niezależnie od siły bodźca, o ile przekroczy on próg (depolaryzacja do +50 mV).
Mechanizm repolaryzacji i hiperpolaryzacji
Repolaryzacja: inaktywacja kanałów Na+ i odpływ K+. Hiperpolaryzacja: powolne zamykanie kanałów K+.
Rola pompy sodowo-potasowej po potencjale czynnościowym
Przywraca równowagę jonową neuronu do stanu spoczynku (-70 mV).
Okres refrakcji - przyczyna i skutek
Spowodowany inaktywacją kanałów Na+
Rola jonów wapnia (Ca2+) w synapsie chemicznej
Napływ Ca2+ do zakończenia aksonu inicjuje fuzję pęcherzyków z błoną (egzocytoza neuroprzekaźnika).
Mechanizm usuwania neuroprzekaźnika ze szczeliny
Przez enzymy w szczelinie lub przez pompy wychwytu zwrotnego w błonie presynaptycznej.
EPSP vs IPSP - definicja i skutek
EPSP (pobudzający): depolaryzacja. IPSP (hamujący): hiperpolaryzacja. Ich suma decyduje o powstaniu impulsu.
Last changed16 days ago