Osocze jest filtrowane swobodnie, z wyłączeniem większości białek, substancji z nimi związanych oraz elementów morfotycznych.
Kryterium wielkości:
Małe cząsteczki (woda, glukoza, kreatynina, mocznik) przechodzą bez oporu.
Kryterium ładunku:
Wraz ze wzrostem ujemnego ładunku netto cząsteczki, jej filtracja staje się coraz bardziej ograniczona (ze względu na ujemny ładunek bariery).
Ciśnienie
Symbol
Działanie
Hydrostatyczne kapilar kłębuszka
HP_{GC}
Sprzyja filtracji (wypycha płyn do przestrzeni Bowmana).
Onkotyczne kapilar kłębuszka
pi_{GC}
Hamuje filtrację (zatrzymuje płyn w naczyniu).
Hydrostatyczne przestrzeni Bowmana
HP_{BS}
Hamuje filtrację (przeciwstawia się $HP_{GC}$).
Onkotyczne przestrzeni Bowmana
pi_{BS}
Sprzyja filtracji (zwykle wynosi 0, bo białka nie są filtrowane).
Wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR) zależy od ciśnienia filtracyjnego netto oraz współczynnika przepuszczalności K_f.
Ciśnienie filtracyjne netto (NFP):
NFP = HP_{GC} - (HP_{BS} + pi_{GC})
Wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR):
GFR = K_f \times [HP_{GC} - (HP_{BS} + \pi_{GC})]
Gdzie K_f (współczynnik przepuszczalności) odzwierciedla przepuszczalność wody przez błonę oraz całkowitą powierzchnię filtracyjną (liczbę i rozmiar nefronów).
Wartości prawidłowe
Stałość GFR
Unikalność kapilar kłębuszka:
Kontrola oporu tętniczek:
Wartości prawidłowe:
Ok. 100–125 ml/min (wyższe u mężczyzn).
Stałość GFR:
Dzięki mechanizmom regulacyjnym GFR pozostaje stały w szerokim zakresie średniego ciśnienia tętniczego (MAP: 80–180 mm Hg).
W przeciwieństwie do innych naczyń, $HP_{GC}$ nie spada znacząco na dystalnym końcu kapilary. Jest to możliwe dzięki tętniczce odprowadzającej, która poprzez skurcz utrzymuje wysokie ciśnienie na całej długości naczynia.
Nerwy współczulne.
Hormony (np. angiotensyna II).
Regulacja miogenna.
Sprzężenie (sygnały zwrotne) kłębuszkowo-kanalikowe.
Krwotok: Spadek MAP poniżej 80 mm Hg drastycznie obniża HP_{GC}, co może zatrzymać filtrację i spowodować ostrą niewydolność nerek.
Kamienie nerkowe: Blokują przepływ, co zwiększa ciśnienie wsteczne w przestrzeni Bowmana (HP_{BS} \uparrow), obniżając GFR.
Stwardnienie kłębuszków: Zmniejsza współczynnik K_f, co trwale obniża wydolność filtracyjną.
Kryterium wielkości: Małe cząsteczki (woda, glukoza, kreatynina, mocznik) przechodzą bez oporu.
Kryterium ładunku: Wraz ze wzrostem ujemnego ładunku netto cząsteczki, jej filtracja staje się coraz bardziej ograniczona (ze względu na ujemny ładunek bariery).
Szybkość filtracji kłębuszkowej określają………...i………….*
siły Starlinga i przepuszczalność kłębuszkowej błony kapilarnej ($K_f$).
Prawda czy fałsz. Filtracja kłębuszkowa jest kontrolowana tylko przez mechanizmy pozanerkowe?
Odpowiedź: Fałsz. Jest kontrolowana zarówno przez mechanizmy wewnątrznerkowe, jak i pozanerkowe.
Objętość osocza przefiltrowanego przez wszystkie kłębuszki w nerkach w jednostce czasu to…..
Wzrost tylko ciśnienia onkotycznego w kapilarach kłębuszkowych ($\pi_{GC}$) może……….ciśnienie filtracji netto.
zmniejszyć (obniżyć).
Czy zmiany MAP (w zakresie ok. 80-180 mm Hg) mają zwykle wpływ na GFR?
Są to wyspecjalizowane komórki nabłonkowe stanowiące pojedynczą warstwę otaczającą naczynia włosowate kłębuszków, pełniące funkcję bariery filtracyjnej.
Last changed8 days ago