Stężenie osoczowe: Musi być utrzymywane w wąskim zakresie 3,5–5 mEq/l.
Bilans: Podaż potasu w diecie musi równoważyć jego wydalanie z moczem i kałem.
Rola nerek: Nerki precyzyjnie regulują reabsorpcję oraz wydzielanie $K^+$, dostosowując je do aktualnych potrzeb organizmu.
Kanalik proksymalny (PT)
ok. 67% (stała reabsorpcja)
Biernie, drogą pozakomórkową. Napędzany reabsorpcją sodu i wody, która tworzy gradient dla $K^+$.
Ramię wstępujące grube (TALH)
ok. 20% (stała reabsorpcja)
Aktywnie, poprzez transportery NKCC-2 (Na^+, K^+, 2Cl^-).
Kanalik dystalny (DT) i zbiorczy (CD)
Zmienny (reabsorpcja lub wydzielanie)
Kluczowe miejsce regulacji zależne od podaży potasu w diecie.
W dalszej części nefronu (DT i CD) występują dwa rodzaje komórek o przeciwstawnych funkcjach:
Komórki główne (Principal cells):
Komórki wstawkowe \alpha \alpha-intercalated cells):
Odpowiadają za wydzielanie K^+.
Aldosteron aktywuje w nich pompę Na^+/K^+ (błona podstawno-boczna) oraz kanały potasowe i sodowe (błona luminalna).
$K^+$ jest aktywnie wpompowywany do komórki, a następnie biernie dyfunduje do światła kanalika.
Komórki wstawkowe \alpha (\alpha-intercalated cells):
Odpowiadają za reabsorpcję K^+.
Posiadają luminalną pompę H^+/K^+(antyport: wchłanianie K^+, wydzielanie H^+).
K^+ opuszcza komórkę w kierunku krwi w symporcie z Cl^-
Podaż K^+ w diecie:
Objętość osocza:
Szybkość przepływu płynu kanalikowego:
Równowaga kwasowo-zasadowa:
Duża: Stymuluje wydzielanie aldosteronu $\rightarrow$ wzrost aktywności pompy Na^+/K^+w komórkach głównych zwiększone wydzielanie K^+ do moczu.
Mała: Spadek wydzielania w komórkach głównych, nasilenie reabsorpcji w komórkach wstawkowych \alpha.
Spadek objętości aktywuje układ RAAS wzrost aldosteronu nasilone wydzielanie K^+ (ryzyko utraty potasu przy hipowolemii).
Szybkość przepływu płynu kanalikoweg
Wysoki przepływ (np. duża objętość płynu) zwiększa gradient stężeń między komórką a światłem, co nasila wydzielanie K^+ w DT i CD.
W stanach wymagających wydalania nadmiaru kwasu ($H^+$), komórki wstawkowe $\alpha$ intensywniej pracują (pompa $H^+/K^+$), co skutkuje zwiększoną reabsorpcją $K^+$.
Last changed10 days ago