Główna cecha układu nerwowego (obok przewodnictwa)
szczególna pobudliwość
Co to jest pobudliwość wg Bernarda?
zdolność żywej materii do przejścia w stan ruchu pod wpływem bodźców wyprowadzających stan fizjologiczny z równowagi
Narządy odbiorcze bodźców w organizmie
receptory
Eksteroreceptory - co odbierają i gdzie są?
bodźce ze środowiska zewnętrznego
Interoreceptory - lokalizacja
w narządach wewnętrznych
Proprioreceptory - co odbierają?
bodźce z układu ruchu
Podstawowa jednostka czynnościowa układu nerwowego
łuk odruchowy
Droga impulsu z receptora do narządu wykonawczego
Wymień 5 elementów łuku odruchowego
1. receptor, 2. neuron dośrodkowy, 3. neuron kojarzeniowy, 4. neuron odśrodkowy, 5. efektor
Neuron dośrodkowy - inna nazwa drogi
droga aferentna
Neuron odśrodkowy - inna nazwa drogi
droga eferentna
Efektor - co to jest w łuku odruchowym?
narząd wykonawczy
Łuk odruchowy prosty (bezwarunkowy) - budowa
dwa neurony (dośrodkowy i odśrodkowy) połączone synapsą
Łuk odruchowy złożony - co go wyróżnia?
włączony jeden lub wiele neuronów kojarzeniowych
Neurosekrecja - definicja
zdolność układu nerwowego do wytwarzania substancji przekaźnikowych (transmiterów)
Tkanka wypełniająca przestrzenie między neuronami
tkanka glejowa
Funkcje tkanki glejowej (3)
wypełnia przestrzenie, pośredniczy w wymianie materii z krwią, pełni funkcje ochronne
Neuron (neurocyt) - definicja
komórka nerwowa wraz ze wszystkimi wypustkami
Gdzie zachodzi intensywna synteza ciał białkowych w neuronie?
w ciałkach Nissla (tygroidzie)
Ciałka Nissla - inna nazwa
tygroid
Neuroplazma - co to jest?
cytoplazma komórek nerwowych
Neurofibryle - co to jest?
włókienka nerwowe tworzące w komórkach krzyżujące się pęczki
Dendryty - kierunek przewodzenia bodźców
DO ciała komórki
Neuryt - inna nazwa
akson
Neuryt (akson) - kierunek przewodzenia impulsów
OD ciała komórki do narządu wykonawczego
Bocznice - co to jest?
krótkie gałązki odchodzące od aksonu pod kątem prostym
Telodendron (drzewko końcowe) - co to jest?
drzewiaste rozdzielenie neurytu na końcu
Neuryt w komórce pozornie jednobiegunowej - kierunek przewodzenia
OD zakończeń czuciowych DO ciała komórki (wyjątek: włókno aferentne)
Włókna białe (rdzenne) - co je tworzy?
aksony pokryte osłonką mielinową (rdzenną)
Włókna szare (bezrdzenne) - gdzie występują głównie?
w układzie autonomicznym
Skład chemiczny mieliny
lecytyna, tłuszcz i fosfor
Przewężenia Ranviera - co to jest?
przerywane miejsca w osłonce mielinowej na włóknie
Rola osłonki mielinowej
wzrost pobudliwości nerwów i szybkości przewodzenia impulsów
Osłonka Schwanna - inna nazwa i budowa
neurolemma
Dla jakich nerwów charakterystyczna jest osłonka Schwanna?
dla nerwów obwodowych
Kierunek mielinizacji włókien
od komórki do obwodowego końca włókna
Które włókna obwodowe nerwów czaszkowych NIE mają osłonki mielinowej?
nerwy węchowe
Czy zniszczona komórka nerwowa może się odrodzić?
nie (liczba komórek jest stała, nie rozmnażają się)
Regeneracja włókna nerwowego - warunek
przecięcie w pewnej dalszej odległości od komórki
Kolejność etapów regeneracji nerwu
1. zmiany degeneracyjne, 2. zrastanie się neurolemmy, 3. wzrost włókna z kikuta dośrodkowego
Synapsa - definicja
połączenie między neuronami
Kolbka synaptyczna - co to jest?
poszerzenie aksonu od strony neuronu przekazującego impuls
Błona przedsynaptyczna vs zasynaptyczna
przedsynaptyczna (nadawca), zasynaptyczna (odbiorca)
Mechanizm synapsy: co wydzielają pęcherzyki?
transmiter (np. acetylocholinę)
Co robi transmiter w błonie zasynaptycznej?
zmienia przepuszczalność dla jonów i zmienia potencjał elektryczny
Rodzaje synaps ze względu na czynność
pobudzające i hamujące
Istota szara (substantia grisea) - co ją tworzy?
nagromadzenie ciał komórek nerwowych
Istota biała (substantia alba) - co ją tworzy?
nagromadzenie włókien nerwowych
Ośrodek nerwowy - definicja
zgromadzone komórki o zbliżonej funkcji
Jądro (nucleus) - definicja
grupa komórek o podobnej budowie, wyraźnie oddzielona od sąsiednich
Nazwy dla skupisk komórek bez wyraźnego ograniczenia
pole (area), okolica (regio), warstwa (stratum)
Droga nerwowa (tractus nervosus) - co to jest?
skupisko długich aksonów w pęczki
Drogi wstępujące - kierunek
od receptorów i niższych pięter OUN do mózgowia
Drogi kojarzeniowe - rola
łącznik między drogami wstępującymi i zstępującymi
Zwoje (ganglia) - co to jest?
zgromadzenie komórek w układzie obwodowym
Gdzie znajdują się zwoje (3 miejsca)
korzenie tylne nerwów rdzeniowych, przebieg nerwów czaszkowych, układ autonomiczny
Splot (plexus) - co to jest?
miejsce najliczniejszej wymiany włókien między nerwami
Wymień 3 duże sploty somatyczne
szyjny, ramienny, lędźwiowo-krzyżowy
Podział układu nerwowego na 3 części
ośrodkowy, obwodowy, autonomiczny (wegetatywny)
Układ somatyczny - co go tworzy i jaka rola?
układ ośrodkowy i obwodowy
Układ autonomiczny - co unerwia i czy zależy od woli?
narządy wewnętrzne
Skład OUN (systema nervosum centrale)
mózgowie (encephalon) i rdzeń kręgowy (medulla spinalis)
Opony (meninges) - co to jest?
błony łącznotkankowe otaczające OUN
Skład układu obwodowego
nerwy (rdzeniowe i czaszkowe) oraz zwoje
Części układu autonomicznego
współczulna i przywspółczulna
Jak działają na narządy części współczulna i przywspółczulna?
w sposób przeciwstawny
Last changed17 hours ago